Bij een ernstige ziekte, waar genezing niet meer mogelijk is, verandert er veel. Niet alleen in het lichaam, maar ook in hoofd en hart. Dit kan angst, verdriet en boosheid teweeg brengen. Dat is heel normaal. Niet alleen jij, maar ook een partner, kinderen, familie of vrienden kunnen het moeilijk hebben. Gelukkig is er hulp.
Op deze pagina is te lezen welke vormen van psychische steun er zijn en waar die te vinden is.
De huisarts is een vertrouwd gezicht en kan veel betekenen. Hij of zij luistert en kan doorverwijzen naar passende hulp. Vaak werkt er in de praktijk ook een praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ). Deze persoon heeft ervaring met psychische zorg en kan laagdrempelig begeleiding bieden.
Een psycholoog kan helpen omgaan met angst, verdriet of boosheid. Sommige psychologen zijn gespecialiseerd in het begeleiden van mensen met een ernstige ziekte. Een doorverwijzing van de huisarts is niet altijd nodig.
Een maatschappelijk werker helpt niet alleen met emoties, maar ook met praktische dingen. Denk aan:
· omgaan met veranderingen in de relatie,
· zorgen over geld of werk,
· vragen over zorg en hulp thuis,
· begeleiding voor het gezin of naasten.
Een maatschappelijk werker is te vinden via:
· de huisarts,
· het ziekenhuis,
· het sociaal wijkteam van de gemeente,
· een hospice of palliatieve zorgorganisatie,
· vrijwilligersorganisaties zoals Humanitas.
Mindfulness helpt om in het moment te zijn. Het leert gedachten en gevoelens op te merken, zonder meteen te oordelen. Dat kan rust geven bij angst, stress of verdriet. Soms kunnen dergelijke oefeningen of een training online worden gevolgd. Meer info: https://centrumvoormindfulness.nl/
In een hospice is er naast lichamelijk zorg, ook aandacht voor emoties. Er is ruimte voor gesprekken, rituelen en steun voor naasten.
Soms is er een speciaal team betrokken bij de zorg. Dit team bestaat vaak uit een arts, verpleegkundige, geestelijk verzorger, psycholoog en maatschappelijk werker. Ze kijken samen wat er nodig is om deze periode zo goed mogelijk door te komen.
Een geestelijk verzorger helpt bij vragen zoals:
Waarom overkomt mij dit?
Waar haal ik kracht uit?
Hoe kan ik afscheid nemen?
Het aanhangen van een bepaald geloof is niet nodig om met een geestelijk verzorger te praten. Zij luisteren zonder oordeel en bieden steun op jouw manier – met woorden, stilte of symbolen.
Vind een geestelijk verzorger via: https://geestelijkeverzorging.nl/
Praten met mensen die hetzelfde meemaken kan veel steun geven door ervaringen te delen. Er zijn verschillende organisaties die lotgenotencontact bieden.
· Humanitas – met vrijwilligers die zelf ervaring hebben.
· NVVE – voor gesprekken over keuzes bij het levenseinde.
· Kanker.nl – een platform voor verhalen en contact.
· Longkanker Nederland – voor mensen met longkanker en hun naasten.
· IPSO-inloophuizen – plekken voor een kop koffie en een goed gesprek.
Alleen staan hoeft niet. Er is hulp, aandacht en er zijn mensen die willen helpen. Ook wanneer hulp vragen moeilijk voelt, kan één kleine stap genoeg zijn: iemand vertellen hoe het vanbinnen gaat. Er is altijd iemand die wil luisteren.
Wat gebeurt er met je wanneer je partner ineens ernstig ziek blijkt? Als het bergafwaarts gaat en zijn dood nabijkomt? Als hij sterft? Je wordt ineens partner van een patiënt, weduwe in spe, weduwe. Verwarrende, intensieve fases, waarin je veerkracht nodig hebt om op de been te blijven. Je zult je lief steunen, voor hem zorgen, blijven werken, kortom alle ballen in de lucht houden. En dit alles in grote onzekerheid en met overweldigende gevoelens.
In ‘Onthoud dit altijd’ dwalen Charlie Mackesy’s vier onwaarschijnlijke vrienden opnieuw door de wildernis. Ze hebben geen idee waar ze heen gaan of waar ze naar op zoek zijn. Wat ze wel weten, is dat het leven moeilijk kan zijn, maar dat ze van elkaar houden. En dat taartjes vaak het antwoord zijn.
‘Onthoud dit altijd’ werd net als ‘De jongen, de mol, de vos en het paard’ prachtig vertaald door Arthur Japin.