Wanneer een ouder hoort dat genezing niet meer mogelijk is, zakt de grond onder de voeten weg. Het leven dat vanzelfsprekend leek, krijgt ineens een andere vorm. Er is verdriet, angst, machteloosheid, maar ook een grote liefde die alles overstijgt. De zorg voor het gezin gaat door, terwijl het eigen lichaam langzaam verandert. Het vraagt oneindig veel kracht om te blijven geven, los te laten en er tegelijk nog te zijn.
Kinderen voelen vaak haarfijn aan dat er iets aan de hand is. Zelfs als er niet over wordt gesproken, merken ze spanning, vermoeidheid of verdriet.
Eerlijkheid helpt hen om zich veilig te voelen. Vertel wat er speelt op een manier die past bij hun leeftijd en begripsniveau. Gebruik eenvoudige woorden en geef ruimte voor vragen. Ze hoeven niet alles in één keer te weten; gesprekken mogen in stukjes groeien.
Kinderen en jongeren uiten verdriet anders dan volwassenen. Soms lijken ze vrolijk, druk of afgeleid, maar onder die oppervlakte zit vaak onrust. Verdriet, angst, boosheid of schuldgevoel zijn normaal. Door samen te praten, te tekenen of verhalen te lezen, leren kinderen woorden geven aan hun gevoelens. Ook als het stil is, kan nabijheid troost bieden.
Wanneer tijd kostbaar wordt, krijgt elk moment een diepere betekenis.
Een gewone dag kan bijzonder zijn: een lach aan tafel, samen koken, een geur in huis, een hand die even wordt vastgehouden.
Juist in deze momenten ligt de kracht van verbinding.
Sommige ouders vinden het fijn om iets tastbaars achter te laten. Dat hoeft niet groot of perfect te zijn.
Herinneringen maken is geen afscheid nemen. Het is leven in het nu, met aandacht en liefde.
Je hoeft dit niet alleen te dragen.
Familie, vrienden en professionele hulpverleners kunnen ondersteunen, emotioneel én praktisch.
Door hulp te aanvaarden, blijft er ruimte over om ouder te zijn, in plaats van alleen patiënt.
Een maatschappelijk werker, psycholoog of geestelijk verzorger kan helpen bij gesprekken met kinderen of bij gevoelens van angst en schuld.
Ook scholen kunnen een rol spelen.
Leerkrachten kunnen begrip tonen, extra steun bieden of een oogje in het zeil houden.
Zo voelt een kind zich ook buiten huis gedragen.
Kinderen gedijen goed bij voorspelbaarheid.
Probeer dagelijkse routines zoveel mogelijk te behouden.
Dat geeft houvast en veiligheid.
Tegelijk is ontspanning belangrijk: samen een film kijken, een spel spelen of een dagje weg helpt om even adem te halen.
Hoop leeft vaak in die kleine momenten van gewoon samen zijn.
Soms heeft een kind extra hulp nodig om te verwerken wat er gebeurt.
Let op veranderingen zoals slecht slapen, buikpijn, teruggetrokken gedrag of plotselinge boosheid.
Ook wisselende schoolprestaties of angstdromen kunnen tekenen zijn van spanning.
Wanneer dit aanhoudt, kan professionele begeleiding via huisarts, school of een rouwspecialist helpen.
Afscheid nemen gebeurt vaak in kleine stukjes.
Door te praten over wat nog gezegd of gedaan wil worden, ontstaat ruimte en rust.
Kinderen mogen daarbij hun eigen tempo volgen.
Sommigen schrijven een brief, maken een tekening of kiezen een klein ritueel. Zo wordt afscheid een vorm van liefde, niet alleen van verlies.
Verhalen van een huisarts over leven, loslaten en doodgaan. Mirjam Willemsen is huisarts en ongeneeslijk ziek. Sinds februari 2019 weet ze dat ze niet meer zal genezen van haar longkanker en leeft ze van scan naar scan. Zolang het kan, blijft Willemsen gewoon doorwerken. In Het laatste hoofdstuk deelt ze naast persoonlijke inzichten de treffende en ontroerende verhalen van haar palliatieve patiënten.
Tips om kinderen te ondersteunen. Bij de diagnose kanker staat je wereld even stil. Maar het dagelijkse gezinsleven gaat wel door. Een belangrijke vraag waar je als ouder mee te maken krijgt, is: hoe gaan we met de kinderen om? Wat vertellen we wel en wat niet? En wat kunnen we aan reacties verwachten? Leoniek van der Maarel geeft in dit boek tips aan ouders die te maken hebben met kanker in hun gezin: bij een van de ouders of kinderen. Helder en concreet legt ze uit wat je kunt doen om de kinderen goed te begeleiden in deze moeilijke situatie. Ook bedoeld voor leerkrachten, verzorgers en mensen uit de omgeving van het getroffen gezin.
Een praktische gids voor gezinnen.
Wanneer je als moeder of vader van een (jong) gezin te horen krijgt dat je kanker hebt, staat je leven en dat van je gezin meteen behoorlijk op z’n kop. Hoe ga je om met alles wat er op je afkomt? Wat vertel je de kinderen? Er bestaat geen draaiboek voor het omgaan met alle veranderingen na de diagnose kanker, maar ervaringen van gezinnen die hier eerder mee te maken kregen en kennis uit wetenschappelijk onderzoek kunnen hier wel bij helpen. In dit boek zijn die ervaringen en kennis verwerkt.
Over leven met ongeneeslijke kanker
Een open en eerlijk boek over leven met ongeneeslijke ziekte, met persoonlijke verhalen en herkenbare inzichten.
Auteur: Margot Scholte Heleen van Deur
Het eerste boek speciaal geschreven voor ongeneeslijk zieke mannen, met een voorwoord van Andre van Duin.
Ongeneeslijk ziek zijn gooit je hele leven overhoop, en óók dat van de mensen om je heen. Steeds vaker zijn specialisten met palliatieve behandelingen in staat je leven te verlengen. Maar hoe ga je om met het feit dat je niet meer beter wordt? Hoe praat je erover? Hoe deal je met je emoties? En wat mag/kun je van anderen verwachten? Je wordt geconfronteerd met levensvragen waar je – waarschijnlijk – nog nooit bij stilgestaan hebt. Kortom: er ligt veel, erg veel op je bordje als je echt de Sjaak bent.
‘Klein geluk als je ziek bent’ van Maria Grijpma en Inge Jager is een onmisbare gids om goed voor jezelf te zorgen als je ziek bent.
Klein geluk voor de zieke is een waardevol geschenk voor iedereen die ziek is. Miljoenen mensen in Nederland zijn (chronisch) ziek. Ziek zijn overkomt je en is altijd ongewenst. Je leven ligt ineens overhoop. Dit boek is een onmisbare gids om goed voor jezelf te zorgen als je ziek bent. Het richt zich als een frisse wind op alle mogelijkheden om je beter te voelen. Met praktische tips, nuttige adviezen en herkenbare verhalen is het een echt cadeau.
Verder zonder jou is een troostrijk en liefdevol boek waarin jongeren zélf vertellen hoe het is om op jonge leeftijd een dierbare te verliezen. Een eerlijk en herkenbaar boek voor jongeren in rouw én voor iedereen die hen wil steunen — van ouders en vrienden tot scholen en zorgverleners.
Een rugzak vol verdriet is het handboek over verlies en rouw bij jonge mensen van twaalf tot vijfentwintig jaar. Het boek biedt achtergrondinformatie en handreikingen voor de omgeving van deze jongeren en laat hen zelf uitgebreid en herkenbaar aan het woord.
Verder zonder jou is een troostrijk en liefdevol boek waarin jongeren zélf vertellen hoe het is om op jonge leeftijd een dierbare te verliezen. Een eerlijk en herkenbaar boek voor jongeren in rouw én voor iedereen die hen wil steunen — van ouders en vrienden tot scholen en zorgverleners.
Hoe ga je om met het verlies van een ouder als je zelf nog niet zo lang op eigen benen staat? In Van harte gecondoleerd deelt Ameline Ansu de ervaringen van jonge mensen die hun ouders verloren. Met meer dan twintig openhartige verhalen en praktische tips biedt het boek steun bij rouw en antwoorden op lastige vragen. Een eerlijk en toegankelijk boek voor iedereen die zelf rouwt of iemand met verdriet wil helpen.
Toen Lisanne van Sadelhoff haar moeder verloor, dacht ze rouw snel te kunnen “afvinken” — maar er bleek geen handleiding te zijn. Vrienden strooiden met goedbedoelde clichés: soms pijnlijk, soms troostend. In Je bent jong en je rouwt wat laat ze eerlijk zien dat elk rouwproces uniek is en dat praten altijd beter is dan zwijgen.
Een mooie dag. Christiaan en Opa zijn in het park. Ze filosoferen over grote en kleine vragen. Waarom gaan we dood? Wat is er na de dood? En moet je bang zijn voor de dood?
Ken jij Kikker en zijn vriendjes al?
Haas die heel veel weet, Varkentje die zulke lekkere taarten bakt, Rat die altijd een oplossing weet, Eend, die het liefst altijd bij Kikker wil zijn en Beertje, die door Kikker wordt gevonden en bij hem mag wonen.
Nog een allerlaatste kusje van Marianne Busser & Ron Schröder Een arm om je heen, een knuffel, een woord van troost…
Nog een allerlaatste kusje is voor alle kinderen die te maken krijgen met afscheid nemen en het verlies van een dierbare. Dit is een zeer ingrijpende gebeurtenis in een jong leven. De versjes over afscheid nemen in dit boek helpen het jonge kind het verdriet en het gevoel van gemis te begrijpen en erover te kunnen praten.
Wat gebeurt er als je oma plotseling dood gaat? Of je opa? Feline begrijpt het niet. Ze had pas nog zo fijn spelletjes met oma gedaan. En nu is ze er ineens niet meer. De dood is voor volwassenen al lastig te begrijpen. Laat staan voor kinderen. Dit boekje biedt hulp om te leren accepteren dat opa of oma er niet meer is zoals hij of zij er altijd was, vertrouwd en gezellig.
Mama vertelde mij dat oma dood is. Maar wat is dat, dood? Samen met familie en vrienden gaan we oma gedag zeggen. Ik maak een mooie tekening voor haar! Ik wil oma nooit vergeten! Dag lieve oma!
Nijntje is heel verdrietig als oma dood gaat. Ze zet bloemen op het graf omdat oma daar zo van hield.