In een palliatieve fase gaat het niet alleen om het lichaam. Wat geeft rust? Wat maakte het leven waardevol? Wat is er nog niet afgerond?
Geestelijke zorg kan gegeven worden door verschillende mensen. Dat kan een dominee of pastor zijn, een imam, een pandit, een rabbijn of een humanistisch geestelijk verzorger. Zij luisteren zonder oordeel en brengen hun eigen traditie of visie mee. Ook in het ziekenhuis, hospice of via de thuiszorg zijn geestelijk verzorgers beschikbaar voor iedereen, ongeacht geloof of levensbeschouwing.
Het zijn vaak de vragen waar geen kant-en-klaar antwoord op is. Waarom overkomt dit mij? Hoe laat ik mijn dierbaren achter? Waar vind ik rust en vrede?
Deze vragen kunnen besproken worden met een geestelijk verzorger, maar ook met een arts, verpleegkundige of maatschappelijk werker. Soms helpt het al om ze te delen met een partner, familielid of vriend. Het uitspreken kan lichter maken. Niet omdat alles opgelost wordt, maar omdat iemand het niet alleen hoeft te dragen.
Geestelijke zorg is er niet alleen voor wie verbonden is aan een kerk of moskee. Ook wie zichzelf niet gelovig noemt, kan steun vinden bij een geestelijk verzorger. Het gaat om nabijheid, erkenning en het zoeken naar woorden of stilte die passen bij de situatie.
Geestelijke zorg kan vele vormen aannemen. Een pastor of dominee leest een psalm of bidt met een gezin dat kracht zoekt. Een imam spreekt een gebed uit of leest verzen uit de Koran. Een pandit voert een ritueel uit dat reiniging en rust symboliseert. Een rabbijn deelt woorden uit de Thora of spreekt een zegen uit. Een humanistisch geestelijk verzorger is aanwezig in stilte, stelt open vragen of begeleidt een moment van reflectie.
Elk voorbeeld laat zien dat geestelijke zorg altijd op maat is, afgestemd op wie iemand is en wat er nodig is.
Geestelijke zorg kan rust en erkenning bieden bij moeilijke vragen. Er kan ruimte ontstaan om afscheid te nemen of vergeving te vragen. Rituelen kunnen houvast geven. Ook voor naasten kan het steunend zijn: in gesprekken tijdens de ziekte, maar ook in de periode van rouw na het overlijden.
Voor wie verbonden is met een kerk, moskee, tempel of geloofsgemeenschap, is de weg vaak duidelijk. Een dominee, pastor, imam, pandit of rabbijn kan rechtstreeks benaderd worden.
Ook zonder vaste geloofsband is geestelijke zorg bereikbaar. In ziekenhuizen en hospices zijn geestelijk verzorgers aanwezig en aanspreekbaar voor iedereen. Via de huisarts kan een verwijzing geregeld worden naar een geestelijk verzorger in de regio. Bij de thuiszorg kan gevraagd worden of er een geestelijk verzorger beschikbaar is die op huisbezoek komt. Humanistisch geestelijk verzorgers zijn er speciaal voor wie steun zoekt zonder religieuze taal, maar wel behoefte heeft aan begeleiding bij levensvragen.
Zo is geestelijke zorg voor iedereen beschikbaar: gelovig of niet, thuis of in een instelling.
Geestelijke zorg is er niet alleen voor degene die ziek is, maar ook voor partners, kinderen, familie en vrienden. Voor hen kan het helpend zijn om gevoelens van angst, machteloosheid of schuld te delen. Juist na het overlijden kan een gesprek met een geestelijk verzorger steun geven bij het omgaan met leegte en rouw.
Soms is het een gebed of een zegen, soms een stil moment of een hand die wordt vastgehouden. Geestelijke zorg kan groot of klein zijn, maar is altijd gericht op wat iemand nodig heeft om zich gedragen te voelen.
Geestelijke zorg biedt ruimte voor hoofd, hart en ziel. Niet om antwoorden te geven, maar om samen stil te staan bij wat het leven waarde geeft, juist in de laatste fase.
Dr. Moody ontvangt jaarlijks niet alleen duizenden verhalen van mensen over wat ze voelden, zagen en hoorden toen ze dicht bij de dood waren, hij krijgt ook verhalen binnen van mensen die aanwezig waren bij het overlijden van een dierbare. In zijn nieuwe boek laat hij zien dat familie en vrienden vaak getuigen zijn van de eerste momenten van de reis van hun dierbare van dit leven naar het volgende.
Berichten uit het hiernamaals van Billy Hoe mijn ‘onmogelijke’ broer me liet weten dat er leven na de dood is Wordt in 14 landen vertaald en staat # 6 op de bestsellerlijst spiritualiteit bij Amazon en heeft daar meer dan 2000 lezersreacties! Nadat Billy is overleden zoekt hij contact met zijn zus Annie. Die gelooft eerst niet wat haar overkomt, maar ze krijgt bewijzen dat het weldegelijk haar broer is, die het grootste deel van zijn leven op aarde verslaafd was. Het is zijn taak om samen met haar een boek te schrijven over het hiernamaals.
Wanneer de 11-jarige Tygo overlijdt bij een ongeluk, lijkt zijn verhaal hier te eindigen. Maar niets is minder waar. Tijdens een meditatiesessie verschijnt hij bij zijn oude juf Nicolette met een bijzondere boodschap: “Ik moet je iets vertellen!”
In dit ontroerende en hoopvolle boek deelt Tygo zijn ervaringen in het hiernamaals. Zijn sprankelende en eerlijke verhalen nemen je angst voor de dood weg en laten je voelen dat leven méér is dan wat we op aarde zien.
Een warm en inspirerend waargebeurd verhaal dat troost, kracht en vertrouwen geeft.
In het Licht der Waarheid – De Graalsboodschap van Abd-ru-shin is een spiritueel werk dat in 168 voordrachten diep ingaat op levensvragen over herkomst, bestemming, zin van het leven, lot, natuur, geest en God. In heldere taal schetst het de samenhang van de schepping en nodigt het uit tot persoonlijke reflectie, waardoor inzichten en betekenis zich gaandeweg verdiepen.
Wanneer we een naaste kwijtraken, wanneer we geconfronteerd worden met verlies, wanneer er sprake is van een ramp – oorlog, hongersnood, pandemie – gaan we op zoek naar troost. Ooit boden priesters en filosofen ons de woorden waarin we hoop en verlichting vonden, maar tegenwoordig lijkt die taal te verdwijnen uit ons vocabulaire, of is hij versleten. De plekken waar hij te vinden was – de kerken, tempels en moskeeën – raken leger. Sinds de zestiende eeuw zoekt de westerse wereld zijn verlichting steeds minder in historische religieuze teksten, en steeds meer bij wetenschap, ideologie en therapie. Wat doe je als je denkt: help, hoe kan ik verder? Waarom komen we vaak niet verder dan clichés om onszelf en elkaar op te beuren? Met die vragen in het achterhoofd ging schrijver en historicus Michael Ignatieff op zoek naar zielsverwanten.